De gemeentelijke doelstellingen van en werkwijzen binnen het grondbeleid zijn gewaarborgd in de Nota Grondbeleid Aalsmeer 2020.
Hoofddoelstelling van het gemeentelijk grondbeleid Aalsmeer is:
“Het bevorderen van gewenst ruimtegebruik en ruimtelijke kwaliteit, waarbij een rechtmatige verdeling van de kosten en opbrengsten wordt gerealiseerd door een tijdige en economisch verantwoorde ontwikkeling onder de regie van de gemeente Aalsmeer.”
Uit de hoofddoelstelling zijn een drietal subdoelstellingen afgeleid:
- Het voeren van regie bij ruimtelijke ontwikkelingen door het actief toepassen van de beschikbare beleidsinstrumenten.
- Verhogen van transparantie en eenduidigheid van het beleid voor alle doelgroepen.
- Verhoging van de eenduidigheid van de wijze van uitvoering van het grondbeleid door de ambtelijke organisatie.
De gemeente kiest bij het voeren van haar grondbeleid voor faciliterend grondbeleid. Indien er aanleiding is van het principe van faciliterend grondbeleid af te wijken vindt een afweging plaats ten aanzien van de gewenste vorm van grondbeleid, rekening houdend met grondposities, winstpotentie en risico’s.
Instrumentarium voor actief grondbeleid
Het actief grondbeleid omvat alle fasen van de grondontwikkeling: de eerste aankoop van gronden, sloop van aanwezige opstallen die voor de verwezenlijking van de gewenste bouwplannen niet kunnen worden gehandhaafd, het bouwrijp maken van de terreinen, de uitgifte van bouwkavels en het inrichten van de openbare ruimte.
Strategische grondaankopen vallen niet binnen verwervingsplannen van vastgestelde grondexploitaties, maar worden gedaan met het oog op mogelijke toekomstige ontwikkelingen. De gemeenteraad heeft in november 2024 de Uitvoeringsregels strategische aankopen gemeente Aalsmeer 2024 vastgesteld. De in deze uitvoeringsregels uitgewerkte criteria en richtlijnen dienen in acht genomen te worden in geval van een (voorgenomen) privaatrechtelijke rechtshandeling die betrekking heeft op een strategische grondverwerving en/ of vastgoed.
Voor de uitgifte van gronden gelden de algemene verkoopvoorwaarden en vanuit het gevoerde grondbeleid stelt het college jaarlijks een Grondprijzenbrief vast (collegebesluit d.d. 7 januari 2025).
Instrumentarium voor facilitair grondbeleid
Bij faciliterend grondbeleid wordt de grondexploitatie bij een ruimtelijke ontwikkeling overgelaten aan een private partij. De gemeente heeft de grond niet zelf in eigendom.
De gemeente verhaalt hierbij haar kosten van werken, werkzaamheden en maatregelen op private partijen. Dit is voor de gemeente wettelijk verplicht ('kostenverhaal'). Het uitgangspunt voor kostenverhaal is dat de gemeente een voorkeur heeft voor het sluiten van een anterieure overeenkomst over grondexploitatie boven het vaststellen van een exploitatieplan/kostenverhaalregels.
De belangrijkste beleidskaders en instrumenten met betrekking tot facilitair grondbeleid zijn opgenomen in nota Grondbeleid Aalsmeer 2020. De Nota kostenverhaal Bovenwijkse voorzieningen (2020) vormt het beleidskader met betrekking tot kostenverhaal van bovenwijkse voorzieningen.
Afsluiten grondexploitaties
Een grondexploitatiecomplex kan pas worden afgesloten indien de gehele grondexploitatie is afgerond. Dit is de consequentie van de vennootschapsbelastingplicht van de gemeente waarbij op dat moment het complex ook fiscaal is afgerond.