Inleiding
Risicobeheer is gericht op het verschaffen van een redelijke mate van zekerheid ten aanzien van de realiseerbaarheid van de gemeentelijke doelstellingen, de beheersing van risico’s in bedrijfsprocessen en projecten, de betrouwbaarheid van de financiële verslaglegging en de naleving van relevante wet- en regelgeving. Bij het nemen van belangrijke beslissingen met een onzekere uitkomst worden de risico’s over- en afgewogen alvorens tot een besluit te komen. Door het inzicht in de risico's worden de raad, het college en de organisatie in staat gesteld om op een verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen/ investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de gemeente.
Deze paragraaf beschrijft de voor de gemeente Aalsmeer relevante financiële risico’s, uitgaande van de actuele situatie, zowel in- als extern. Risicomanagement is een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering van de gemeente. Hierdoor is het mogelijk om bij besluitvorming eventuele risico’s op een juiste wijze te wegen.
Behalve een financieel weerstandsvermogen zijn er andere manieren om de financiële gevolgen van risico's op te vangen:
- Veel gebeurtenissen zijn weliswaar onverwacht, maar doen zich zo regelmatig voor dat over meerdere jaren vrij goed te voorspellen is wat de financiële gevolgen daarvan kunnen zijn. Hiervoor reserveert de gemeente bedragen in de exploitatie of in voorzieningen.
- Bij investeringsprojecten en grondexploitaties is het gebruikelijk dat in de kostenraming (en het investeringskrediet) een post voor onvoorziene tegenvallers wordt meegenomen.
- Risico’s kunnen beperkt worden door het afsluiten van verzekeringen, bijvoorbeeld tegen brandschade aan gemeentelijke gebouwen en de bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering.
Daarentegen laten niet alle risico’s zich financieel vertalen. Er zijn diverse risico’s die geen financiële gevolgen hebben, maar wel belangrijk zijn om in beeld te hebben, omdat deze bijvoorbeeld gaan over de betrouwbaarheid van de overheid.
In deze paragraaf ligt de nadruk op de financiële risico’s omdat aan de hand daarvan het benodigd weerstandsvermogen wordt bepaald. Dit is een wettelijke verplichting die uit het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) komt.
Om inzicht in de risico’s van de gemeente te verkrijgen, is een risico-inventarisatie uitgevoerd die in ieder geval twee keer per jaar wordt geactualiseerd. Door middel van een risicosimulatie wordt vervolgens het benodigde weerstandsvermogen berekend.
De ratio weerstandsvermogen geeft de verhouding weer tussen het beschikbaar weerstandsvermogen en de benodigde weerstandscapaciteit.
In deze paragraaf wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan:
- het beleid van de gemeente Aalsmeer voor wat betreft de weerstandscapaciteit en de risico’s;
- het benodigd weerstandsvermogen;
- het beschikbaar weerstandsvermogen;
- de weerstandscapaciteit; en
- de financiële kengetallen.
Het beleidskader is vastgelegd in de nota Weerstandsvermogen en risicobeheersing gemeente Aalsmeer 2023, dat vastgesteld is op 8 juni 2023.
Aan de hand van de risicoanalyse (kans x gevolg = financieel gevolg) is het totaal van alle risico’s in geld uitgedrukt. Omdat niet alle risico’s zich op hetzelfde moment voordoen wordt een zekerheidspercentage van 90% aangehouden voor de bepaling van de benodigde hoeveelheid weerstandscapaciteit om de financiële gevolgen van de benoemde risico’s af te dekken.