3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing

In het BBV is niet voorgeschreven welke bestanddelen behoren tot de weerstandscapaciteit.
Bij het beschikbaar weerstandsvermogen gaat het om vrij besteedbare middelen die ingezet kunnen worden om de financiële gevolgen van de risico’s die zich voordoen te kunnen opvangen. Hierna wordt per onderdeel toegelicht hoe de Aalsmeerse weerstandscapaciteit is samengesteld. Daarbij wordt een onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele weerstandscapaciteit.

De incidentele weerstandscapaciteit is het geheel van financiële middelen dat een organisatie eenmalig kan inzetten om onverwachte tegenvallers of risico's op te vangen. Het gaat hierbij om middelen die niet structureel beschikbaar zijn, maar tijdelijk of eenmalig kunnen worden aangewend, zoals de algemene reserve.

Algemene reserve
De geprognosticeerde stand van de algemene reserve op 31 december 2026, na verwerking van de resultaatbestemming 2025 en de toevoegingen en onttrekkingen 2026 waarover door de raad reeds een besluit is genomen, bedraagt € 43.400.000.

Bestemmingsreserves
Bestemmingsreserves zijn reserves die met een raadsbesluit een aanwending hebben gekregen voor een specifiek doel. Om deze reserves daadwerkelijk in te kunnen zetten om tegenvallers/calamiteiten op te vangen, is een nieuw raadsbesluit nodig om de bestemming te wijzigen. De mate van “hardheid” (ingezet beleid, aangegane verplichtingen) kan ook per reserve verschillen. Om deze reden worden bestemmingsreserves in principe niet gerekend tot de weerstandscapaciteit. Dit is conform het uitgangspunt in de gemeentelijke nota weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Aalsmeer heeft een bestemmingsreserve voorlopige winsten grondexploitaties. Hiervoor geldt dat de risico's onderdeel zijn van de risico-inventarisatie en daarmee de benodigde weerstandscapaciteit. Dat valideert het opnemen van deze bestemmingsreserve als onderdeel van het beschikbare weerstandsvermogen.

De structurele weerstandscapaciteit bestaat de “onbenutte belastingcapaciteit, de post onvoorzien en uit bezuinigen/ombuigingen. Het kwantificeren van de bezuinigingen/ ombuigingen is in dit verband weinig relevant. Al is het alleen maar omdat de gemeente over een structureel sluitende meerjarenbegroting moet beschikken.

Onbenutte belastingcapaciteit
De “onbenutte belastingcapaciteit” wordt bepaald door de actuele OZB opbrengst van een gemeente te vergelijken met de opbrengst van het gemiddelde in Nederland vermenigvuldigd met 1,2. Dit wordt gezien als een redelijk peil. Gemeenten die een beroep willen doen op de artikel 12-status (extra financiële ondersteuning) moeten om daarvoor in aanmerking te komen in elk geval hun OZB-tarief op redelijk peil brengen (1,2 maal het gemiddelde tarief voor Nederland). Daarbij geldt als randvoorwaarde dat de afvalstoffenheffing en het rioolrecht kostendekkend moeten zijn. Voor zover dit (nog) niet geval is wordt dit als aanvullende correctie in de berekening meegenomen.
De onbenutte belastingcapaciteit van Aalsmeer bedraagt € 2.300.000.

Post onvoorzien
Iedere gemeente moet in de begroting een budget voor onverwachte tegenvallers opnemen, de stelpost onvoorzien. Deze post kan worden ingezet als dekking voor kleine onvoorziene kosten. In Aalsmeer bedraagt deze post € 31.900.

Het beschikbaar weerstandsvermogen bestaat daarmee uit de algemene reserve, de bestemmingsreserve voorlopige winsten grondexploitaties, de onbenutte belastingcapaciteit en de post onvoorzien.

Stille reserves zijn de meerwaarden van activa die te laag of op nul zijn gewaardeerd doch die direct verkoopbaar zijn indien men dat zou willen. Een stille reserve kan alleen deel uitmaken van de beschikbare weerstandscapaciteit als deze activa snel te verkopen zijn, of dat besluit (expliciet) al is genomen. Gezien de geringe verhandelbaarheid van de meeste gemeentelijke eigendommen van Aalsmeer of wenselijkheid van het bezit daarvan is eerder besloten deze niet mee te nemen in de berekening van de beschikbare weerstandscapaciteit.

Samengevat bedraagt het geprognosticeerd beschikbaar weerstandsvermogen in deze begroting 2027:

Het beschikbaar weerstandsvermogen is ten opzichte van dat opgenomen in de jaarstukken 2025 toegenomen als gevolg van het verwachte positieve resultaat 2026, de heroverweging van een aantal bestemmingsreserves uit de Kaderbrief 2027 en de onttrekking vanuit de CUP middelen conform het raadsbesluit van 3 november 2022.