Zorg en welzijn

• Inwoners ondersteunen om gezond, zelfstandig en naar vermogen mee te doen in de samenleving.
• Mantelzorgers, vrijwilligers en informele netwerken ondersteunen als onderdeel van een sterke sociale basis.
• Passende en doelmatige ondersteuning bieden aan inwoners die dat het hardst nodig hebben, met aandacht voor preventie, zelfredzaamheid en normaliseren.
• Ouderen en kwetsbare inwoners ondersteunen om zo lang mogelijk zelfstandig en veilig thuis te wonen.
• Inwoners met psychische problematiek, onbegrepen gedrag of dak- en thuisloosheid passende ondersteuning bieden in samenhang met zorg- en veiligheidspartners.

Strategienota Sociaal Domein
In 2027 treffen we de voorbereidingen voor de actualisatie van de Strategienota Sociaal Domein. Daarin brengen daarin de belangrijkste ontwikkelingen binnen zorg, welzijn, jeugd, participatie, gezondheid en wonen samen. Daarbij maken we keuzes over welke voorzieningen, werkwijzen en ontwikkelingen we structureel willen verankeren en hoe deze bijdragen aan de doelstellingen van het sociaal domein. Hierbij betrekken we ook de ontwikkelingen rond bestaanszekerheid, wonen en economische dakloosheid.

Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord
De landelijke akkoorden IZA, GALA en het Hoofdlijnenakkoord Ouderen zijn samengebracht in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Dit akkoord richt zich op het toegankelijk, betaalbaar en toekomstbestendig houden van zorg en ondersteuning, onder andere door versterking van preventie, samenwerking tussen zorg en sociaal domein en regionale samenwerking.
Vanaf 2027 worden de huidige specifieke uitkeringen (SPUKs) vervangen door een SPUK AZWA. In regionaal verband wordt gewerkt aan een werkagenda voor de uitvoering van het akkoord. Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan lopende regionale transformatieplannen, waaronder het Mentaal Gezondheidsnetwerk en Welzijn op Recept.

Ondersteuning van mantelzorgers

De ondersteuning van mantelzorgers wordt in 2027 voortgezet. De inzet blijft gericht op het voorkomen van overbelasting en het bieden van passende ondersteuning aan mantelzorgers.
De komende bestuursperiode wordt benut om de bestaande aanpak, mede in het licht van ontwikkelingen zoals het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), verder te actualiseren en de langetermijnagenda voor mantelzorgondersteuning nader uit te werken. Daarbij bouwen we voort op de uitgangspunten van het Uitvoeringsplan Mantelzorgondersteuning 2025-2026 en blijven we aandacht houden voor groepen mantelzorgers die extra ondersteuning nodig hebben.

Ondersteuning van personen met onbegrepen gedrag

De Amstellandgemeenten werken regionaal samen aan de verdere versterking van de aanpak rondom personen met onbegrepen gedrag. De inzet richt zich onder meer op het verbeteren van de samenwerking in de zorg- en veiligheidsketen, het versterken van vroegsignalering en het onderzoeken van passende voorzieningen voor inwoners met complexe ondersteuningsbehoeften. De inzet sluit aan bij bredere regionale ontwikkelingen gericht op preventie, vroegsignalering en een betere samenwerking tussen zorg en sociaal domein.

Doordecentralisatie MOBW naar Begeleid Thuis en Beschermd verblijf

Gemeenten werken samen aan de transitie van beschermd wonen naar een beschermd thuis. In dit kader draagt centrumgemeente Amsterdam stapsgewijs verantwoordelijkheden over aan de Amstellandgemeenten, zodat inwoners met psychische en psychosociale problematiek zoveel mogelijk in de eigen omgeving ondersteund kunnen worden.
In 2027 wordt gezamenlijk een nieuw beleidskader voor dak- en thuisloosheid vastgesteld. Tegelijkertijd staan de beschikbare middelen onder druk, terwijl de ondersteuningsvraag hoog blijft. Dit kan consequenties hebben voor de toekomstige inrichting en omvang van het aanbod.

Aanpak economische dakloosheid

De Amstellandgemeenten zetten in op het voorkomen van economische dakloosheid door tijdige ondersteuning en tijdelijke woonoplossingen voor inwoners die hun woning dreigen te verliezen. De huidige financiële bijdrage van Amsterdam aan deze aanpak loopt af. Omdat voortzetting vanaf 2027 nog onzeker is, worden regionaal verschillende scenario's verkend voor de toekomstige inrichting en financiering van de ondersteuning. Daarbij geldt dat gemeenten gehouden zijn invulling te geven aan hun wettelijke verantwoordelijkheid voor opvang en ondersteuning.

Programma Arbeidsmigranten: ondersteuning, preventie en toegang tot zorg

De gemeente zet in het kader van de procesnotitie programma arbeidsmigranten in op betere informatievoorziening, preventie en een verbeterde toegang tot zorg en ondersteuning voor arbeidsmigranten. Hierbij wordt regionaal samengewerkt via het Work in NL-punt (WIN-punt) en de Regiodeal Sierteeltregio. In 2027 wordt deze samenwerking verder versterkt en bestendigd.

Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo)

De druk op de Wmo neemt toe door vergrijzing, personeelstekorten in de zorg en een groeiende vraag naar ondersteuning. Tegelijkertijd werkt het Rijk aan verschillende hervormingen van de Wmo, waaronder de invoering van een inkomensafhankelijke eigen bijdrage en wijzigingen in de toegang tot huishoudelijke hulp.
De financiële en inhoudelijke gevolgen van deze maatregelen voor gemeenten zijn nog niet volledig duidelijk. Wel gaan de voorgenomen maatregelen gepaard met aanpassingen in de gemeentelijke financiering. De ontwikkelingen worden gevolgd en betrokken bij toekomstige beleidsmatige en financiële afwegingen.

Aan dit thema zijn gekoppeld de taakvelden: 
6.711 Hulp bij de huishouding (Wmo) 
6.712 Begeleiding (Wmo),  
6.713 Dagbesteding (Wmo) 
6.81a Beschermd wonen (Wmo) 
7.1 Volksgezondheid 
6.21 Wijkteams